Artykuł powstał w oparciu o wyniki Internetowego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez portal wynagrodzenia.pl wraz z wp.pl, interia.pl, bankier.pl, pracuj.pl, jobs.pl, gazetaprawna.pl, jobuniverse.pl, biznesnet.pl, kobiety.pl, cvonline.pl, bestoferta.pl, prawo-pracy.pl, ipiss.com.pl, modernmarketing.pl.
Wyniki naszego badania pokazują, że wynagrodzenia finansistów kształtują się nadal na bardzo wysokim poziomie. Działy finansów i controllingu okazały się najlepiej wynagradzającymi działami w firmach. W dodatku w roku 2004 aż 44% pracowników finansów zarabiało więcej w poprzednim roku. Przeciętne wynagrodzenie finansistów to 3 300 zł, a więc o ponad 1 000 zł więcej niż wynosi przeciętna płaca w całym badaniu (2 188 zł). Warto także zauważyć, że co czwarty pracownik działu finansowego zarabia powyżej 5 800 zł. Co prawda dział księgowości nie jest wynagradzany równie wysoko ale także nie uplasował się na końcu rankingu działów pod względem wynagrodzeń. Księgowi zarabiali przeciętnie 2 100 zł a 25% grupa najlepiej wynagradzanych otrzymywała pensję w wysokości 3 000 zł.
Wykres 1. Wynagrodzenia* w dziale finansowym i w księgowości (miesięcznie brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Jak widać na powyższym wykresie, finansiści zarabiają przeciętnie o 1 200 zł więcej niż księgowi. Jest to duża różnica a więc warto przeanalizować, od czego zależy ich wynagrodzenie. Jak zobaczymy poniżej, na tak wysokie zarobki składa się cały zestaw czynników, m.in. stanowisko, branża, wielkość i kapitał firmy, płeć a także staż pracy. Nie można oczywiście pominąć również poziomu wykształcenia, które w każdym przypadku ma na zarobki duży wpływ.
Wynagrodzenia finansistów na poszczególnych stanowiskach
Właściwie na wszystkich stanowiskach zarobki finansistów są wysokie. Jedynie pracownicy szeregowi zarabiają tu relatywnie mało. Ich przeciętne zarobki wynoszą niecałe 2 000 zł. Zwracają natomiast uwagę dość wysokie płace specjalistów i kierowników oraz bardzo wysokie wynagrodzenia dyrektorów, sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie. Przeciętne wynagrodzenie kierowników sięga 5 000 zł a więc jest o 2 000 zł wyższe niż przeciętna płaca kierowników w całym badaniu. Specjaliści zarabiają natomiast nieco mniej - przeciętna płaca to 3 100 zł, ale za to, co dziesiąty z nich otrzymuje pensję przekraczającą 6 500 zł.
Tabela 1. Wynagrodzenia* pracowników działu finansowego.
(miesięcznie brutto w PLN)
| Stanowisko | Przeciętne
wynagrodzenie | 25% zarabia
powyżej | 10% zarabia
powyżej |
| Dyrektor | 7 519 | 15 250 | 23 000 |
| Kierownik | 5 000 | 7 650 | 12 000 |
| Specjalista | 3 100 | 4 600 | 6 500 |
| Pracownik szeregowy | 1 980 | 2 800 | 3 530 |
| * podane wartości to mediany |
Poniższy wykres przedstawiający procentowe rozkłady wynagrodzeń pokazuje, jaki odsetek pracowników finansów i controllingu otrzymuje wynagrodzenie w danym przedziale. Wyraźnie widać, że nieco ponad 10% wszystkich pracowników zarabia do 1 500 zł. Ponad 70% natomiast, a więc bardzo duża część, zarabia w przedziale od 1 500 zł do 7 000 zł. Co siódmy pracownik finansów zarabia pomiędzy 7 000 zł a 20 000 zł, natomiast niecałe 2% wszystkich pracowników co miesiąc otrzymuje wypłatę wyższą nić 20 000 zł. Na tak wysokie zarobki na pewno może liczyć 10% grupa dyrektorów finansowych (tabela 1).
Wykres 2. Odsetek pracowników finansów i controllingu, których wynagrodzenia mieszczą się w danym przedziale.
Optymizmem napawa fakt, że tylko znikoma grupa pracowników otrzymuje wynagrodzenie nie wyższe niż płaca minimalna (850 zł brutto) a zarobki największej ilości pracowników oscylują w granicach 2 000 zł do 7 000 zł.
Wynagrodzenia księgowych na poszczególnych stanowiskach
Zarobki księgowych są już niestety dużo niższe w porównaniu z zarobkami finansistów. Główny księgowy może liczyć na płacę niemal o połowę niższą niż dyrektor finansowy, a więc tylko na 4 400 zł, co w przypadku tego stanowiska jest kwotą niewielką . Grupa najbogatszych to ci, których zarobki przewyższają 9 400 zł - widać więc, że nie tylko przeciętna ale i górna granica płac jest dużo niższa niż u dyrektorów finansowych, których zarobki mogą przekraczać 23 000 zł.
Tabela 2. Wynagrodzenia* pracowników księgowości.
(miesięcznie brutto w PLN)
| Stanowisko | Przeciętne
wynagrodzenie | 25% zarabia
powyżej | 10% zarabia
powyżej |
| Główny księgowy | 4 400 | 6 000 | 9 400 |
| Kierownik | 3 400 | 5 100 | 7 000 |
| Specjalista | 2 050 | 2 930 | 4 000 |
| Pracownik szeregowy | 1 650 | 2 200 | 2 800 |
| * podane wartości to mediany |
Porównując zarobki finansistów i księgowych warto zauważyć, że tym większe różnice płac im wyższe stanowisko. Pracownicy szeregowi w księgowości zarabiają więc niewiele mniej niż ich koledzy w finansach ale już w przypadku specjalistów i kierowników różnice są większe. Ci ostatni w księgowości zarabiają o 1 600 zł mniej niż w finansach, natomiast specjaliści - 1 000 zł.
Wykres 3. Odsetek pracowników księgowości,
których wynagrodzenia mieszczą się w danym przedziale.
Widać również, że rozkład wynagrodzeń wygląda tu nieco inaczej niż w dziale finansów. Co druga osoba zarabia od 1 000 zł do 2 500 zł. Nieco ponad 20% pracowników otrzymuje pensje w przedziale od 2 500 zł do 4 000 zł a co dziesiąta osoba zarabia od 4 000 zł do 7 000 zł.
Najbogatsi otrzymują wynagrodzenie wyższe niż 10 000 zł, ale jest to tylko 1,4% pracowników księgowości.
Branża a wynagrodzenia
Z naszego badania wynika, że poziom zarobków finansistów i księgowych jest różny w poszczególnych branżach. I tak, będąc finansistą najlepiej pracować w branży IT - można wówczas zarabiać miesięcznie prawie 6 500 zł. W tej branży księgowi zarabiają dużo mniej - przeciętnie tylko 2 830 zł. W pozostałych branżach również - z wyjątkiem energetyki i ciepłownictwa - widać stałą przewagę zarobków finansistów nad księgowymi.
Wykres 4. Wynagrodzenia* finansistów i księgowych w poszczególnych branżach
(miesięczne brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Wynagrodzenia a wykształcenie
Jak zobaczymy poniżej, na wzrost wynagrodzenia zarówno finansistów jak i księgowych ma wpływ dopiero ukończenie studiów wyższych. Płaca finansistów - magistrów może wzrosnąć o 500 zł w stosunku do tych pracowników, którzy ukończyli tylko studia licencjackie. W przypadku księgowych jest już nieco inaczej - ich płaca jest niższa ale uzyskanie dyplomu magistra także spowoduje niemal 500 zł podwyżkę. Ciekawe jest to, że księgowi z wykształceniem średnim mogą zarabiać nieco więcej niż ich koledzy z wykształceniem licencjackim lub niepełnym wyższym. Wynik ten można potraktować jako odstępstwo od normy, ale niekoniecznie. Wystarczy uświadomić sobie, że stanowiska księgowych w niektórych firmach od lat zajmują starsi pracownicy, "nietykalni" ze względu na długi staż pracy. W czasach przyjmowania ich do pracy dyplom licencjacki nie istniał w Polsce a obecnie zarabiają oni po prostu nieco więcej niż młodzi absolwenci studiów licencjackich.
Wykres 5. Wynagrodzenia* finansistów i księgowych
w zależności od poziomu wykształcenia (miesięczne brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Jak widać, najmniejsza różnica zarobków finansistów i księgowych dotyczy właśnie grupy pracowników z wykształceniem średnim i rośnie w miarę zwiększania się statusu stanowisk.
Jako element wykształcenia zaliczyć można również znajomość języków obcych. Poniższy wykres przedstawia zależność pomiędzy wysokością zarobków i znajomością języka angielskiego wśród finansistów i księgowych.
Wykres 6. Wynagrodzenia* finansistów i księgowych w zależności od poziomu znajomości języka angielskiego (miesięczne brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Już na pierwszy rzut oka widać, że znajomość języka angielskiego nie ma wpływu na pensję księgowych lub jest on marginalny, nawet porównując zarobki pracowników nieznających języka w ogóle i znających go bardzo dobrze. Różnica zarobków sięga tylko 228 zł. Pracodawcy nagradzają zapewne inne kwalifikacje księgowych, takie jak skrupulatność i dokładność.
Inaczej jest jednak w przypadku finansistów, u których znajomość języka angielskiego może być ważnym atutem przy negocjowaniu podwyżki. Finansiści, którzy nie władają językiem wcale zarabiają niecałe 3 000 zł, podczas gdy ich koledzy z bardzo dobrą znajomością języka mogą liczyć na prawie 1 500 zł więcej. Najmniejsze różnice zarobków dotyczą pracowników finansów ze słabą lub dobrą znajomością języka, co zapewne wynika z subiektywnej oceny tej umiejętności. Faktem pozostaje jednak, że języki obce znać warto nawet wtedy, jeśli nie otrzymujemy z tego tytułu wyższej pensji.
Wynagrodzenia a wielkość i kapitał firmy
W większości przypadków, na wynagrodzenie znacząco wpływa wielkość firmy, mierzona ilością pracowników oraz własność kapitału firmy. Przyjrzyjmy się, czy ma to znaczenie także dla finansistów i księgowych.
Wykres 7. Wynagrodzenia* finansistów w zależności od wielkości i kapitału firmy (miesięczne brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Finansiści najwięcej mogą zarobić w średnich przedsiębiorstwach (zatrudniających od 50 do 249 pracowników) z kapitałem zagranicznym. Ich przeciętna płaca może wynieść tam prawie 6 000 zł, podczas gdy w takich samych firmach z kapitałem polskim zarabialiby o ponad 3 000 zł mniej. W dużych przedsiębiorstwach zagranicznych zarabiają oni przeciętnie 4 450 zł a w polskich 2 835 zł. Największa rozpiętość płac w zależności od wielkości firmy dotyczy przedsiębiorstw zagranicznych - tam wielkość ma największy wpływ na płace.
Firmy polskie natomiast płacą podobnie niezależnie od wielkości firmy. Stosunkowo największe zarobki otrzymują finansiści w małych firmach, następnie w największych i na końcu rankingu znajdują się średnie przedsiębiorstwa.
Czy podobnie wygląda sytuacja dla księgowych? Spójrzmy na poniższy wykres ukazujący od wpływ wielkości i kapitału firmy na wysokość wynagrodzenia.
Wykres 8. Wynagrodzenia* księgowych w zależności od wielkości i kapitału firmy (miesięczne brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Jak widać, na najwyższą płacę mogą liczyć księgowi zatrudnieni w małych firmach z kapitałem zagranicznym, w których ich przeciętne wynagrodzenie wynosi 3 775 zł. W takich samych firmach, ale z kapitałem polskim zarobiliby już tylko 1 900 zł.
Jak zwykle, rozpiętość wynagrodzeń w polskich firmach jest mniejsza niż w firmach zagranicznych W średnich i dużych firmach zarobki księgowych są na bardzo podobnym poziomie.
Płeć a wynagrodzenie
Poniższe dane potwierdzają, że także w zawodzie finansistów i księgowych kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni. Podczas gdy przeciętna płaca kobiet w finansach wynosi 2 700 zł, przeciętna płaca mężczyzn jest wyższa o 1 350 zł. Nieco mniejsze różnice widać w przypadku księgowości, gdzie kobiety zarabiają tylko 365 zł mniej od mężczyzn.
Wykres 9. Wynagrodzenia* finansistów i księgowych w zależności od płci
(miesięcznie brutto w PLN).
| *podane wartości to mediany |
W dziale finansów, różnice pomiędzy zarobkami kobiet i mężczyzn rosną w miarę wzrostu hierarchii stanowisk, tak więc największa "przepaść" dzieli wynagrodzenia dyrektorów finansowych kobiet i mężczyzn. Różnica ta sięga prawie 2 500 zł. W księgowości nierówności płacowe wyglądają nieco inaczej na poszczególnych stanowiskach i oczywiście są proporcjonalnie niższe niż w dziale finansowym. Największa różnica płac dotyczy stanowiska głównego księgowego. Mężczyzna zarabia przeciętnie 4 950 zł a kobieta 4 160 zł. Jeśli natomiast chodzi o niższe stanowiska, to różnice nie są już tak duże. Najmniejsze różnice występują na stanowisku kierowniczym - mężczyźni zarabiają tylko 132 zł więcej niż kobiety na takich samych stanowiskach. Także szeregowi pracownicy zarabiają niemal tyle samo - płaca mężczyzn jest tylko minimalnie wyższa.
Wynagrodzenia a staż pracy
Dane z naszego badania pokazują, że najwięcej zarabiają finansiści ze stażem pracy od 15 do 19 lat, tj. przeciętnie 4 400 zł. Przy wyższym stażu wynagrodzenia nieco spadają, choć nadal utrzymują się na dość wysokim poziomie. Z kolei księgowi osiągają szczytowe zarobki po wypracowaniu ponad 20-letniego stażu pracy. Wówczas mogą liczyć na pensję w wysokości 2 500 zł. 15-19 - letni staż pracy księgowego to płaca niższa przeciętnie o 14 zł.
Wykres 10. Wynagrodzenia* finansistów i księgowych w zależności od stażu pracy (miesięcznie brutto w PLN).
| * podane wartości to mediany |
Zależność pomiędzy wysokością płacy a stażem w przypadku finansistów i księgowych ukazuje jeszcze wyraźniej olbrzymią przewagę w wynagrodzeniach pracowników tego pierwszego działu. Księgowi - choćby najlojalniejsi i z najdłuższym stażem pracy mogą liczyć co najwyżej na połowę zarobków swoich kolegów finansistów. Jednak wszystkim bez wyjątku opłaca się zatrudnić w firmach zagranicznych, uzyskać wyższe wykształcenie i jak najszybciej objąć wysokie stanowisko.
Agnieszka Kunysz
Sedlak & Sedlak
Data publikacji: 22.03.2005
Ten materiał nie został jeszcze oceniony
Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie
i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
