Wynagrodzenia w branży usługowej w roku 2004

Jak wynika z danych Internetowego Badania Wynagrodzeń 2004, przeciętne zarobki w firmach usługowych kształtują się na poziomie 2 000 zł. Płace połowy pracowników "usług" są więc niższe, a połowy wyższe od tej kwoty. Choć nie jest to dużo, właśnie w tej branży widać największy potencjał, jeśli chodzi o powstawanie nowych firm oraz tworzenie kolejnych miejsc pracy. Zróżnicowanie zarobków w sektorze usług jest jednak dosyć duże. Zobaczmy więc, w jakim obszarze działalności opłaca się pracować i jakie usługi mają przed sobą najkorzystniejsze perspektywy, jeśli chodzi o wysokość wynagrodzeń. Postaramy się także odpowiedzieć na pytania, na jakich stanowiskach zarobki są najwyższe, w jakich regionach zarabia się najlepiej i jakie kwalifikacje posiadają najwyżej wynagradzani pracownicy.

Jak pokazuje powyższy wykres, najwyższe wynagrodzenia otrzymują pracownicy konsultingu. Na tle pozostałych obszarów usług ich wynagrodzenia plasują się dosyć wysoko. Przeciętna płaca w całym obszarze konsultingu wynosi ponad 3 500 zł, przy czym aż 25% osób zarabia powyżej 6 000 zł a 10% powyżej 10 000 zł (więcej w artykule "Wynagrodzenia w branży konsultingowej w 2004r.")
Kolejne, pod względem wysokości zarobków, są usługi z dziedziny nieruchomości, w których przeciętna płaca sięga 2 950 zł i w których rozpiętość wynagrodzeń także jest stosunkowo duża. 25% pracowników zarabia tu powyżej 6 000 zł a 10% ponad 10 000 zł. Nieco mniej zarobić można świadcząc usługi prawnicze (2 500 zł) i szkoleniowe (2 499 zł). Zauważmy, że obydwa te obszary także dotyczą wiedzy specjalistycznej, a więc jej wartość wzrasta i na pewno warto w nią inwestować.
Stosunkowo dobrze zarabiają pracownicy firm serwisowych (2 200 zł), co nie dziwi, biorąc pod uwagę coraz większą ilość urządzeń technicznych, jakimi otaczamy się na co dzień. 10% pracowników zarabia tutaj powyżej 6 000 zł.
Rachunkowość i księgowość to obszary usług oferujące niestety dość niskie wynagrodzenia - prawie 50% zarabia od 1 000 zł do 2 500 zł, podczas gdy przeciętna płaca wynosi tylko 1 800 zł.
Najmniej, bo zaledwie 1 600 zł zarabia się w branży hotelarskiej, gastronomii, sporcie i turystyce. Te ostatnie obszary bywają również najmniej doinwestowane. Aż 25% osób pracujących tu zarabia poniżej 1 102 zł. Na tak niski poziom zarobków mają zapewne wpływ skromne pensje pracowników szeregowych w gastronomii i hotelarstwa, czyli m.in. kucharzy, barmanów i kelnerów.

Na powyższym wykresie widać, że wynagrodzenia 52% pracowników branży usługowej (bez uwzględnienia pracowników branży konsultingowej) mieszczą się w przedziale od 1 500 zł do 2 500 zł. Prawie 20% zarabia od 2 500 do 4 000 zł. Jak widać, prawie 10% może liczyć na wynagrodzenia od 3 500 zł do 5 000 zł. Natomiast tylko 2,1% zarabia powyżej 10 000 zł. Jak zobaczymy poniżej, do szczęśliwców tych należeć będzie ok.10% grupa dyrektorów i prezesów firm usługowych, często będących ich właścicielami.

Poniższa tabela pokazuje, w jaki sposób kształtują się wynagrodzenia na poszczególnych stanowiskach w branży usługowej.

Hierarchia zarobków jest oczywista - największe wynagrodzenie otrzymują dyrektorzy. Rozpiętość płac wzrasta wraz z hierarchią stanowisk i tutaj zwraca uwagę duży przeskok poziomu płacy pomiędzy kierownikiem a dyrektorem. Różnica przeciętnych zarobków sięga ponad 2 000 zł. Widać również, że najwyższe wynagrodzenia pracowników szeregowych mogą sięgać poziomu przeciętnych wynagrodzeń kierowników. 25% prezesów zarabia powyżej 8 000 zł a tylko 10% powyżej 14 000 zł Poniżej zobaczymy jednak, że wysokość zarobków jest ściśle uzależniona przede wszystkim od wielkości firmy i rodzaju kapitału.

Staż pracy często łączy się z doświadczeniem. Zobaczmy więc, czy firmy usługowe doceniają pracowników z mniejszym, czy też z większym stażem pracy.

Powyższy wykres pokazuje, że najwyższe wynagrodzenia w branży usługowej otrzymują osoby z najwyższym, ponad 20- letnim stażem pracy. Tylko o 50 zł niższe zarobki otrzymują osoby ze stażem pracy od 10 do 14 lat - jest to staż, w którym pracownicy konsultingu zarabiają najwięcej. Generalna zasada w branży usługowej jest taka, że wraz ze stażem rosną zarobki. Nie zmienia tego ukazana na wykresie tendencja spadkowa wynagrodzeń osób z 15-19 stażem, którą możemy tu potraktować jako minimalne, przypadkowe odchylenie.

Wysokość wynagrodzeń w branży usługowej kształtuje się identycznie jak w przypadku przeciętnych wynagrodzeń we wszystkich działach całej gospodarki.

Jak widać na powyższym schemacie, najwyższych wynagrodzeń mogą spodziewać się pracownicy firm usługowych z rejonu mazowieckiego. W tym regionie przeciętne wynagrodzenia wynoszą 3 000 zł. Na drugim miejscu w rankingu znajdują się województwa z Polski północno - zachodniej, a więc: pomorskie, zachodnio-pomorskie, lubuskie, wielkopolskie i kujawsko - pomorskie. Przeciętna płaca wynosi tam 1 900 zł, prawie tyle samo, co w regionie południowo - zachodnim, do którego należą województwa: dolnośląskie, opolskie, śląskie, łódzkie i małopolskie. Najmniejsze wynagrodzenia natomiast otrzymują pracownicy firm z regionu wschodniego, gdzie przeciętne zarobki w branży usługowej sięgają 1 600 zł.

Jakie wykształcenie należałoby zdobyć, aby dobrze zarabiać w usługach? Oczywiście przede wszystkim od wykształcenia zależy stanowisko, na którym pracujemy i od którego w dużej mierze uzależniona jest wysokość zarobków. Opłaca się zdobyć wyższe wykształcenie - mamy wówczas szansę na przeciętne zarobki wynoszące 2 500 zł. Osoby z wykształceniem licencjackim oraz niepełnym wyższym zarabiają już znacznie mniej, przeciętnie tylko 1 800 zł. Wykształcenie średnie gwarantuje zarobki nieco powyżej 1 600 zł a podstawowe - o 100 zł mniej.

Wyraźnie widać, że w branży usługowej tylko dyplom wyższych studiów może znacząco wpłynąć na wysokość płacy. Jak zobaczymy dalej, również inne elementy wykształcenia, takie jak znajomość języków obcych oraz uzyskanie dyplomu MBA, mogą efektywnie kształtować nasze zarobki. Jeśli chodzi o wykształcenie wyższe to, - jeśli chodzi o wynagrodzenie - ważny jest również jego profil a więc np. to, czy ukończyliśmy studia humanistyczne czy też techniczne.

Z powyższego wykresu wynika, że najbardziej opłaca się skończyć studia techniczne ukierunkowane na zaawansowane technologie. Przeciętna płaca osób z takim wykształceniem w branży usługowej wynosi 2 745 zł. Nieco mniej w usługach płaci się pracownikom, którzy ukończyli studia ekonomiczne oraz humanistyczne - ich płaca jest o 100 zł niższa. Przeciętna płaca osoby z wykształceniem technicznym (profil - budownictwo, mechanika i przemysł ciężki) to 2 500 zł, a więc o prawie 250 zł mniej niż wynoszą zarobki osób zajmujących się nowymi technologiami. Najmniej w usługach zarabiają pracownicy o uniwersyteckim wykształceniu ścisłym. Warto jednak zauważyć, jak niewielka jest tu rozpiętość wynagrodzeń pomiędzy poszczególnymi profilami wykształcenia. Różnica pomiędzy najniższym i najwyższym wynagrodzeniem wynosi niewiele ponad 300 zł.
Na wynagrodzenie wpływa także znajomość języków obcych. Często umiejętność posługiwania się nimi w stopniu zawansowanym może powiększyć pensję aż o 1 000 zł. Przeciętne zarobki pracownika firmy usługowej bez znajomości języka angielskiego wynoszą 2 000 zł, natomiast z jego znajomością - 3 000 zł. Warto dodać, że 25% osób świetnie znających język angielski zarabia przeciętnie 5 500 zł. Wszystkie składniki wykształcenia świadczą o całościowych kwalifikacjach pracownika i oczywiście według tych cech zostanie oszacowana jego wartość dla firmy.

Z naszego badania wynika, że najlepiej zarabiają osoby zatrudnione w dużych przedsiębiorstwach z kapitałem zagranicznym. Nie jest to oczywiście nic zaskakującego - tak wynika z całego naszego badania. Na poniższym wykresie widać, że polskie firmy z branży usługowej także płacą swoim pracownikom znacznie mniej niż firmy zagraniczne. Przeciętna płaca pracowników małych, 1-9 - osobowych firm różni się o ponad 1 000 zł na korzyść firm zagranicznych.

Dla 50% pracowników branży usługowej w 2004 roku nic się nie zmieniło, jeśli chodzi o wysokość wynagrodzenia. Jednak optymizmem może napawać fakt, że większa cześć pracowników otrzymała podwyżki niż doświadczyła obniżek płac. I tak 34% osób zarabia więcej a 16% niestety mniej niż w 2003 roku.

Warto także wziąć pod uwagę dynamiczny rozwój branży. Choć trudno liczyć na błyskawiczny wzrost płac, pracownicy mogą liczyć na stopniowe zwiększanie się wynagrodzeń w perspektywie kilku następnych lat. Dodatkowo, nasze badania pokazują, że zyskanie odpowiednich kwalifikacji może również skutecznie wpłynąć na wysokość pensji.