Czy Polacy są zadowoleni ze swoich wynagrodzeń? (2005)

We wrześniu 2005 roku portal wynagrodzenia.pl przeprowadził badanie satysfakcji z wynagrodzeń. W badaniu wzięło udział prawie 6 tys. osób. Zapytaliśmy Polaków nie tylko o to, czy są zadowoleni ze swoich wynagrodzeń, ale również o szereg innych kwestii. Interesowało nas między innymi to, jak Polacy oceniają swoje wynagrodzenia w stosunku do wysiłku wkładanego w pracę oraz jak oceniają relację pomiędzy płacą i swoimi kwalifikacjami.

Przeprowadzone badania skłaniają raczej do pesymistycznych wniosków wskazujących na niezadowolenie Polaków z wynagrodzeń. Rozkład uzyskanych wyników przedstawia poniższy wykres:

Jak widać na powyższym wykresie, 66% ankietowanych zadeklarowało, że jest w mniejszym lub większym stopniu niezadowolonych ze swojego wynagrodzenia, podczas gdy zadowolonych było tylko 34% respondentów. Trzeba jednak zauważyć, że w obrębie drugiej wymienionej grupy, jedynie 3% osób uznało, że jest zdecydowanie zadowolona ze swoich zarobków. Okazuje się więc, że grupa osób zdecydowanie usatysfakcjonowanych z wynagrodzeń jest bardzo nieliczna. Można przypuszczać, że głównym powodem niezadowolenia z wynagrodzeń jest ich za mała, w opinii ankietowanych, wysokość. Uzyskane wyniki wydają się potwierdzać tę tezę. Przykładowo, w grupie osób zarabiających poniżej 20 tys. zł brutto rocznie aż 44% zadeklarowało zdecydowane niezadowolenie z wysokości swoich dochodów. Dla porównania, opinię tę podzielało niecałe 10% badanych, których roczne zarobki przekraczały 50 tys. zł.

Z naszych analiz wynika również, że niezadowalająca wysokość wynagrodzenia jest dla pracowników częstym powodem myślenia o zmianie pracy.

Jak wskazuje powyższy wykres, ponad połowa ankietowanych często lub bardzo często rozważała możliwość znalezienia sobie innej pracy z powodu niezadowolenia z poziomu dochodów. Co istotne, aż co czwarty badany zadeklarował, że wysokość zarobków skłania go do bardzo częstego myślenia o zmianie pracy. Jedynie co dziesiąty ankietowany stwierdził, że prawie nigdy nie myśli o zmianie pracy z powodu wynagrodzenia.

Wyniki wskazują również na istnienie różnic w poziomie satysfakcji z wynagrodzeń ze względu na płeć i wiek ankietowanych. Okazało się, że kobiety są wyraźnie bardziej niezadowolone ze swoich zarobków niż mężczyźni. Opinię wyrażającą mniejsze lub większe niezadowolenie z płacy wyraziło prawie 72% kobiet i o 10% mniej mężczyzn.
Różnice w poziomie satysfakcji z wynagrodzeń zanotowaliśmy również w przypadku porównywania osób z różnych grup wiekowych. Co ciekawe najwięcej osób zadowolonych z wynagrodzeń było w grupie wiekowej od 26 do 30 lat. Taką opinię wyraziło 36% ankietowanych, podczas gdy wśród osób starszych, powyżej 50 roku życia zadowolonych było tylko 27%. Co więcej, w starszej grupie wiekowej odnotowano najwyższy odsetek wypowiedzi wskazujących na zdecydowane niezadowolenie z wynagrodzeń - taką opinię wyraziło aż 37% badanych. Wyniki te są tym bardziej interesujące, że to osoby starsze uzyskiwały nieco wyższe zarobki. Być może osoby starsze uważają, że ich wynagrodzenia są za niskie w stosunku do posiadanego doświadczenia.

Spróbujmy zastanowić się jakie mogą być powody niezadowolenia Polaków z wynagrodzeń. Czy są one nieadekwatne do wymagań, jakie stawia praca lub nie pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych? A może jesteśmy niezadowoleni z tego, że nasze dochody są niższe niż zarobki naszych kolegów?

W badaniu zapytaliśmy ankietowanych, czy wysokość ich wynagrodzenia jest adekwatna do wymagań, jakie stawia firma. Rozkład uzyskanych odpowiedzi przedstawia wykres 3:

Okazało się, że aż 74% badanych uważa, że ich wynagrodzenia nie są adekwatne do wymagań stawianych przez pracodawcę. Przeciwną opinię prezentował jedynie 26% ankietowanych.

Równie wysoki odsetek badanych (72%) uważa, że ich wynagrodzenie nie jest adekwatne do posiadanych kwalifikacji zawodowych co ilustruje wykres 4.

Warto zauważyć, że aż 30% ankietowanych kategorycznie stwierdziło, że ich wynagrodzenie zdecydowanie nie odpowiada posiadanym kwalifikacjom. Dla porównania, przeciwną opinię wyraziło jedynie 4% badanych.

W kolejnym pytaniu skoncentrowaliśmy się na ocenie relacji pomiędzy wynagrodzeniem a wysiłkiem wkładanym w pracę (wykres 5).

Większość ankietowanych (75%) zadeklarowała, że ich wynagrodzenia są w mniejszym lub większym stopniu nieadekwatne do wysiłku wkładanego w pracę. Warto odnotować że, co trzeci badany (33%) stwierdził w sposób zdecydowany, że nie widzi związku między swoim zaangażowaniem w pracę a wysokością płacy. Wyniki wskazują, że w opinii co czwartego badanego wynagrodzenie jest mniej lub bardziej adekwatne do wysiłku włożonego w pracę. Jednak w tej grupie ankietowanych odpowiedź "zdecydowanie tak" wybrało jedynie 4% osób.

Wysokość wynagrodzeń osób o podobnych umiejętnościach i kwalifikacjach stanowi ważne źródło informacji na temat sprawiedliwości podziału wynagrodzeń. Jeśli kilku pracowników jednej firmy posiada podobne doświadczenie i umiejętności, ale występują między nimi różnice zarobków, to łatwo o niezadowolenie wśród "pokrzywdzonych". Wykres 6 przedstawia opinie ankietowanych w tej kwestii.

Wyniki wskazują, że w opinii większości badanych (52%) w ich firmach nie ma istotnych rozbieżności między zarobkami pracowników o podobnych kwalifikacjach i umiejętnościach. Jednak znaczna część pracowników widzi taką rozbieżność, przy czym ankietowani dużo częściej deklarowali, że zarabiają mniej od swoich współpracowników. Takiej odpowiedzi udzieliło 37% badanych, w porównaniu do 11% osób, które zadeklarowały, że zarabiają więcej lub znacznie więcej od swoich kolegów. Warto zwrócić uwagę, że jedynie 2% Polaków przyznało, że ich zarobki są zdecydowanie wyższe od wynagrodzeń osób o podobnych kwalifikacjach.

Równie interesujące było sprawdzenie, jak ankietowani postrzegają swoje zarobki na tle ogólnej wysokości wynagrodzeń oferowanych w Polsce (wykres 7).

Analiza wyników wykazała, że tu też dominują opinie negatywne. 50% badanych uważa, że zarabia mniej od innych Polaków. Tylko 18% stwierdziło, że w porównaniu z innymi ich dochody są wyższe. 32% ankietowanych uważało, że ich zarobki nie różnią od wynagrodzeń oferowanych w Polsce. Warto podkreślić, że jedynie 3% badanych uznało, że w porównaniu z innymi Polakami zarabia zdecydowanie lepiej. Natomiast osób które uważają, że jest odwrotnie było aż 13%.

Warto również zapoznać się z opiniami ankietowanych na temat sprawiedliwości zasad wynagradzania (wykres 8).

Jak widać, większość badanych (70%) stwierdziła, że sposób wynagradzania w ich firmie jest niesprawiedliwy. Przeciwnego zdania było jedynie 30% ankietowanych. Uwagę zwraca również fakt, że zaledwie 3% Polaków stwierdziło, że sposób wynagradzania w ich firmie jest sprawiedliwy.

Wyniki przeprowadzonych przez nasz portal badań jednoznacznie wskazują, że Polacy nie są zadowoleni ze swoich płac. Przypomnijmy, że 66% ankietowanych wyraziła mniejsze lub większe niezadowolenie ze swoich dochodów z pracy. 74% ankietowanych postrzega wyraźną rozbieżność między wysokością swojego wynagrodzenia a wymaganiami pracodawcy. 50% Polaków uważa, że zarabia gorzej od inny. Konsekwencją takich opinii jest również negatywna ocena sprawiedliwości sposobów wynagradzania w polskich przedsiębiorstwach.